Υπάρχουν μέρες στο ημερολόγιο που περνούν σχεδόν απαρατήρητες. Και υπάρχουν άλλες που μας θυμίζουν κάτι που συχνά ξεχνάμε μέσα στην καθημερινότητα.
Η 10η Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, είναι μία από αυτές. Μια ημέρα που μας καλεί να αναρωτηθούμε πώς είμαστε και πώς νιώθουμε πραγματικά. Να ρωτήσουμε κάποιον που φαίνεται καλά αλλά ίσως δεν είναι. Να ακουστούμε, αλλά και να ακούσουμε.
Είναι μια υπενθύμιση ότι η ψυχική υγεία μάς αφορά όλους. Επηρεάζει τον τρόπο που σκεφτόμαστε, αισθανόμαστε, αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες και σχετιζόμαστε με τους άλλους. Και, όπως κάθε κομμάτι της υγείας μας, μπορεί να μεταβάλλεται στις διαφορετικές περιόδους της ζωής μας.
Όπως έχει επισημάνει ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ António Guterres, «δεν υπάρχει υγεία χωρίς ψυχική υγεία».
Τι είναι πραγματικά η ψυχική υγεία;
Όταν μιλάμε για ψυχική υγεία, δεν αναφερόμαστε μόνο σε διαγνώσεις, κλινικά πρωτόκολλα ή ψυχικές διαταραχές.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η ψυχική υγεία δεν είναι απλώς απουσία ασθένειας. Είναι μια κατάσταση ψυχικής ευεξίας που μας βοηθά να αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες, να αξιοποιούμε τις δυνατότητές μας και να συμμετέχουμε ενεργά στην καθημερινότητα και στην κοινότητά μας.
Τα δύσκολα συναισθήματα αποτελούν, βέβαια, μέρος της ζωής μας. Το να ερχόμαστε αντιμέτωποι μαζί τους σε ορισμένες περιόδους δεν σημαίνει από μόνο του ότι υπάρχει κάποια ψυχική διαταραχή. Υπάρχουν όμως, στιγμές στη ζωή μας, κατά τις οποίες μπορεί να δυσκολευόμαστε περισσότερο και να χρειαζόμαστε υποστήριξη.
10 Οκτωβρίου: μια ημέρα αφιερωμένη στην ψυχική υγεία
Η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας καθιερώθηκε το 1992, με πρωτοβουλία της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ψυχικής Υγείας.
Στόχος της ήταν –και παραμένει– να φέρνει τα ζητήματα ψυχικής υγείας στο προσκήνιο, να ενισχύει την ενημέρωση και να συμβάλλει στη μείωση του στίγματος.
Σήμερα, την ημέρα στηρίζουν ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, τα Ηνωμένα Έθνη και οργανισμοί σε όλο τον κόσμο. Ίσως, όμως, η πιο ουσιαστική συμμετοχή να είναι αυτή των ίδιων των ανθρώπων: εκείνων που επιλέγουν να μιλήσουν ανοιχτά και να μοιραστούν την εμπειρία τους.
Το μήνυμα του 2026: Οι εμπειρίες στο επίκεντρο
Το θέμα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας Ψυχικής Υγείας είναι: «Lived Experiences Heard: Real Voices, Real Change» – «Εμπειρίες που ακούγονται: Αληθινές φωνές, αληθινή αλλαγή».
Φέτος, στο επίκεντρο βρίσκονται οι άνθρωποι που έχουν βιώσει οι ίδιοι δυσκολίες ψυχικής υγείας. Γιατί η εμπειρία τους δεν είναι απλώς μια προσωπική ιστορία. Είναι κάτι που μπορεί να μας βοηθήσει να καταλάβουμε καλύτερα τι χρειάζεται ένας άνθρωπος όταν δυσκολεύεται και πώς μπορούμε να προσφέρουμε πιο ουσιαστική υποστήριξη.
Γιατί μας αφορά όλους;
Το να ακούμε αυτούς τους ανθρώπους λοιπόν, δεν σημαίνει μόνο να τους δίνουμε χώρο να μιλήσουν. Σημαίνει και να δίνουμε πραγματική αξία σε όσα έχουν να μας πουν.
Η ψυχική υγεία μάς αφορά πολύ περισσότερο απ’ όσο ίσως πιστεύουμε. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, 1 στους 4 ανθρώπους θα επηρεαστεί από κάποια ψυχική διαταραχή σε κάποια στιγμή της ζωής του, ενώ σχεδόν 1 στους 7 ανθρώπους παγκοσμίως ζει με κάποια ψυχική διαταραχή.
Αυτό σημαίνει ότι δεν μιλάμε για κάτι σπάνιο ή μακρινό. Μπορεί να αφορά έναν άνθρωπο που γνωρίζουμε, κάποιον κοντινό μας ή ακόμη και εμάς τους ίδιους.
Κι όμως, πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να δυσκολεύονται να μιλήσουν για όσα βιώνουν ή να ζητήσουν βοήθεια. Τι είναι αυτό που συχνά τους εμποδίζει; Το στίγμα, η έλλειψη κατανόησης, ο φόβος της κρίσης και η αβεβαιότητα για το πού μπορούν να απευθυνθούν.
Όταν κάποιος δίπλα μας δυσκολεύεται, ξέρουμε πώς να αντιδράσουμε;
Ένα πράγμα που γνωρίζουμε πλέον καλά είναι ότι, πολύ συχνά, οι άνθρωποι γύρω μας είναι οι πρώτοι που θα αντιληφθούν ότι κάποιος δεν είναι καλά ή αλλιώς, η πρώτη γραμμή υποστήριξης.
Μπορεί να είναι ένας φίλος. Ένας συνάδελφος. Ένας συγγενής.
Το να αναγνωρίσουμε ότι κάτι έχει αλλάξει, να πλησιάσουμε έναν άνθρωπο χωρίς φόβο ή προκατάληψη, να τον ακούσουμε και να τον ενθαρρύνουμε να αναζητήσει την κατάλληλη υποστήριξη είναι δεξιότητες που μπορούμε να μάθουμε.
Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι παίρνουμε τη θέση του ειδικού. Σημαίνει ότι μπορούμε να είμαστε εκεί, με τρόπο υποστηρικτικό, μέχρι ο άνθρωπος που βρίσκεται απέναντί μας να αναζητήσει και να βρει την κατάλληλη βοήθεια.
Αυτή είναι και η φιλοσοφία των Πρώτων Βοηθειών Ψυχικής Υγείας.
Webinar: «Μύθοι και Αλήθειες στην Ψυχολογία»
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης διοργανώνει webinar ανοιχτό προς όλους, με θέμα: «Μύθοι και Αλήθειες στην Ψυχολογία»
Μέσα από ένα διαδραστικό κουίζ, θα εξερευνήσουμε πεποιθήσεις και αντιλήψεις γύρω από την ψυχική υγεία που συχνά θεωρούμε δεδομένες.
Πόσα από όσα ακούμε για την ψυχολογία είναι πραγματικά σωστά; Ποιες αντιλήψεις βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα και ποιες έχουν περάσει στην καθημερινότητά μας ως «αλήθειες» χωρίς όμως να είναι;
Το webinar θα πραγματοποιήσει ο Άγγελος Εμμανουηλίδης, MSc, MA, ψυχολόγος και εκπαιδευτής Πρώτων Βοηθειών Ψυχικής Υγείας στην Ελληνική Ομάδα Διάσωσης.
Κλείσε δωρεάν τη θέση σου εδώ: https://hrt.org.gr/protes-voitheies-psychikis-ygeias/
9 Οκτωβρίου 2026 | 19:00–20:00
Γιατί η ψυχική υγεία μάς αφορά όλους.
Γράφει ο Άγγελος Εμμανουηλίδης
Ο Άγγελος Εμμανουηλίδης, MSc, MA, είναι ψυχολόγος, εκπαιδευτής Πρώτων Βοηθειών Ψυχικής Υγείας στην Ελληνική Ομάδα Διάσωσης και ιδρυτής του Skepsis, οργανισμού με έμφαση σε ζητήματα ψυχικής υγείας και επικοινωνίας.
