Ζούμε σε μια εποχή όπου οι κρίσεις – από ακραία καιρικά φαινόμενα και φυσικές καταστροφές μέχρι εκτεταμένες διακοπές ρεύματος, κυβερνοεπιθέσεις και γεωπολιτικές εντάσεις – εκδηλώνονται όλο και συχνότερα.
Δεν είναι λίγες οι φορές που συνάνθρωποί μας αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν εσπευσμένα τα σπίτια τους προκειμένου να παραμείνουν ασφαλείς ή έμειναν χωρίς βασικές υποδομές.
Η ανάγκη άμεσης εκκένωσης του σπιτιού μας ή η διαβίωση χωρίς ρεύμα και νερό για μερικές ημέρες αποτελεί πλέον ένα ρεαλιστικό σενάριο. Σύμφωνα με τις συστάσεις ετοιμότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους πολίτες, κατά τις πρώτες κρίσιμες ώρες μιας κρίσης οι κρατικές υπηρεσίες ενδέχεται να επιχειρούν υπό μεγάλη πίεση. Σε αυτές τις στιγμές, η έλλειψη προετοιμασίας οδηγεί σε πανικό, ενώ η κατάρτιση ενός οικογενειακού σχεδίου έκτακτης ανάγκης βοηθάει κάθε μέλος μιας οικογένειας να δρα με ψυχραιμία και ασφάλεια.
Κεντρικό ρόλο στο οικογενειακό μας πλάνο παίζει η προετοιμασία ενός Σακιδίου Έκτακτης Ανάγκης (Bug Out Bag). Το σακίδιο αυτό πρέπει να καλύπτει τις βασικές ανάγκες κάθε μέλους της οικογένειας για τουλάχιστον 72 ώρες (3 ημέρες), εξασφαλίζοντας την αυτονομία μας σε δύσκολες συνθήκες.
Τι είναι το Bug Out Bag (BOB)
Ο όρος «Bug Out Bag» (BOB) προέρχεται από την αγγλική έκφραση bugging out, που σημαίνει φεύγω γρήγορα από το σπίτι μου λόγω μιας ξαφνικής ανάγκης. Με απλά λόγια, είναι ένα έτοιμο σακίδιο με τα βασικά εφόδια που θα χρειαστείς, αν πρέπει να εγκαταλείψεις άμεσα τον χώρο σου. Είναι φτιαγμένο για να σε κρατήσει ασφαλή και αυτόνομο για 3 μέρες, μέχρι να φτάσεις σε ένα ασφαλές μέρος ή να έρθει βοήθεια.
Τι πρέπει να περιλαμβάνει το σακίδιο έκτακτης ανάγκης 72 ωρών (BOB)
Ανάλογα με το μέγεθος του σακιδίου που θα επιλέξεις, και προσαρμόζοντάς το πάντα στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε μέλους (βρέφη, ηλικιωμένοι, άτομα με αναπηρία ή κατοικίδια), μπορείς να το εξοπλίσεις με όλα ή μερικά από τα παρακάτω προτεινόμενα είδη:
- Νερό: Ο ανθρώπινος οργανισμός μπορεί να μείνει χωρίς νερό για περίπου 72 ώρες και χωρίς τροφή για περίπου 3 εβδομάδες. Σύμφωνα με τις πρόσφατες οδηγίες της Κομισιόν, συνιστώνται 2 έως 3 λίτρα πόσιμου νερού την ημέρα ανά άτομο (ή τουλάχιστον 3 λίτρα συνολικά στο σακίδιο φυγής, ανάλογα με το βάρος που μπορείς να μεταφέρεις). Ακόμα, ιδιαίτερα χρήσιμα είναι ένα ανθεκτικό παγούρι, καθώς και ταμπλέτες καθαρισμού (όπως η γνωστή χαλαζόνη) ή ένα φορητό φίλτρο νερού.
- Φαγητό: Όπως και με το νερό, καλό είναι να έχεις μαζί σου τροφή για τουλάχιστον 3 μέρες. Είναι σημαντικό τα τρόφιμα να είναι μεγάλης διάρκειας και υψηλής θερμιδικής και διατροφικής αξίας, όπως μπάρες πρωτεΐνης (power bars), power meals, κονσέρβες και αφυδατωμένα γεύματα. Σε περίπτωση που επιλέξεις αφυδατωμένα γεύματα (τροφές επιβίωσης) ή θέλεις τη δυνατότητα να βράσεις νερό, θα χρειαστείς ένα μικρό μεταλλικό σκεύος μαγειρικής (κατσαρολάκι). Επίσης, ιδιαίτερα χρήσιμα είναι ένα spork (συνδυασμός κουταλιού-πιρουνιού) και ένα ανοιχτήρι κονσέρβας.
- Εξοπλισμός και ενέργεια: Εξοπλίσου με φακό LED (για χαμηλότερη κατανάλωση μπαταρίας), χημικές ράβδους φωτισμού, φορητό ραδιόφωνο (με μπαταρίες ή μανιβέλα ή ηλιακό), ώστε να λαμβάνεις επίσημες οδηγίες αν πέσει το διαδίκτυο), σχοινί, σφυρίχτρα, πολυεργαλείο, εντομοαπωθητικό και φορτισμένο power bank (ή και ηλιακό) με τα καλώδιά του.
- Ένδυση: Επίλεξε ρούχα που θα σε κρατήσουν ζεστό ή δροσερό, ανάλογα με την εποχή. Τουλάχιστον δύο αλλαξιές ρούχων και εσώρουχων διασφαλίζουν ότι μπορείς να φοράς πάντα ένα στεγνό σετ. Επιπλέον, καλό είναι να υπάρχουν στο σακίδιο φλις μπουφάν, αδιάβροχο μπουφάν, γάντια εργασίας, κασκόλ ή μαντήλι και καπέλο.
- Είδη ύπνου και καταφυγίου: Αναλόγως με το μέγεθος του σακιδίου που θα επιλέξεις, μπορείς να το εξοπλίσεις επιπλέον με μια μικρή τέντα (tarp), μια μικρή σκηνή, υπνόσακο και ισοθερμική αλουμινοκουβέρτα.
- Πηγή θερμότητας: Καλό είναι να υπάρχουν 3 διαφορετικές πηγές θερμότητας για κάθε ενδεχόμενο, όπως αναπτήρας θυέλλης, αδιάβροχα σπίρτα και ράβδος Ferrocerium (σπινθηριστής επιβίωσης).
- Κουτί πρώτων βοηθειών: Πέρα από τα βασικά υλικά επίδεσης και απολύμανσης, μην ξεχάσεις να προσθέσεις ένα εγχειρίδιο πρώτων βοηθειών και απόθεμα 3-5 ημερών από τυχόν προσωπικά φαρμακευτικά σκευάσματα που χρειάζεσαι εσύ ή ένα συγγενικό σου πρόσωπο. Ακόμα, σημαντικό είναι να έχεις μέσα ένα έγγραφο με το ιατρικό ιστορικό της οικογένειάς σου (πληροφορίες για αλλεργίες, χρόνιες ασθένειες, ομάδα αίματος και τρέχουσες φαρμακευτικές αγωγές).
- Προσωπικά είδη υγιεινής: Άλλα απαραίτητα είδη που πρέπει να έχεις μαζί σου είναι: χαρτί υγείας, υγρομάντηλα, αντισηπτικό/απολυμαντικό χεριών, μάσκες προστασίας, μικρή πετσέτα και ταξιδιωτική οδοντόβουρτσα με οδοντόκρεμα.
- Έγγραφα: Φρόντισε να έχεις μετρητά (κατά προτίμηση χαρτονομίσματα), καθώς σε περίπτωση blackout ενδέχεται να μη λειτουργούν τα ATM, τα POS και οι τράπεζες. Τέλος, τοποθέτησε σε αδιάβροχη θήκη αντίγραφα σημαντικών εγγράφων (αστυνομική ταυτότητα, διαβατήριο, άδεια οδήγησης, ασφαλιστήρια συμβόλαια, αριθμούς τραπεζικών λογαριασμών), καθώς και μια λίστα με τηλέφωνα έκτακτης ανάγκης γραμμένη σε χαρτί.
Η ετοιμότητα είναι τρόπος ζωής
Η πρόληψη και η ετοιμότητα για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης είναι τρόπος ζωής. Η παραπάνω λίστα αποτελεί έναν βασικό οδηγό με τα απαραίτητα είδη που πρέπει να περιέχει ένα σακίδιο BOB. Εξίσου σημαντικό, όμως, είναι να ελέγχεις το σακίδιό σου κάθε 6 μήνες (για να αντικαθιστάς τρόφιμα, νερό, μπαταρίες και φάρμακα που λήγουν) και να μάθεις να χρησιμοποιείς αποτελεσματικά και με ασφάλεια τα αντικείμενα αυτά. Εμείς, στην Ελληνική Ομάδα Διάσωσης, προτείνουμε να κάνεις και τη δική σου προσωπική έρευνα και να απευθυνθείς σε εξειδικευμένα καταστήματα, όταν αποφασίσεις να δημιουργήσεις το δικό σου σακίδιο ή να προμηθευτείς ένα έτοιμο.